KIẾN ĐỊNH KHẨN CẤP từ RISE eX-detainees (VƯƠN LÊN Cựu Giam Nhân) về Việc Chú X (chủ shop tàu Hồng Hưng ở Sunshine) bị Hành Hung
Chúng tôi, Cựu Giam nhân, người Tị nạn và Xin Tị nạn, Kêu gọi Hành động Khẩn cấp từ chính phủ các cấp cũng như các tổ chức cộng đồng có liên quan để cải thiện các dịch vụ hỗ trợ thanh thiếu niên và gia đình vì sự an toàn và ổn định của cộng đồng. Chúng tôi không phải là cộng sự hay khẩu hiệu của các vị.
Chúng tôi cũng kêu gọi các thành viên cộng đồng rằng: khi chúng ta gặp phải những thử thách khó khăn này, chúng ta cần chiến lược lâu dài và các giải pháp dựa trên thông tin từ cộng đồng để trị tận gốc. Lý do vì sao hôm nay chúng ra đang gặp vấn nạn này là vì sự quản lý yếu kém và thiếu năng lực từ phía chính phủ và các tổ chức xã hội liên quan. Họ chỉ phản ứng khi nhìn thấy xác chết của chúng ta. Câu trả lời không phải là cảnh sát tuần tra hay phương pháp quân sự. Phải có lý do vì sao một đứa trẻ 12 tuổi có tham gia vào vụ này. Cộng đồng chúng ta xứng đáng được có những biện pháp bảo vệ cộng đồng lâu dài chứ không phải các chính sách phản ứng thụ động.
Rất nhiều trẻ và thanh thiếu niên người tị nạn Việt Nam đến Úc đơn độc không gia đình và không được chăm sóc hỗ trợ đàng hoàng, dẫn đến tình trạng ghiền xì ke và vi phạm tội nhỏ để sống còn. Nhiều trong số những người này đã bị giam vĩnh viễn trong các trại giam di trú với thân phận là người vô tổ quốc. Chính phủ Úc đã cố trục xuất họ vì lý do ‘tư cách’. Hầu hết gia đình họ đều ở Úc và chính phủ Việt Nam không chấp nhận cho họ trở lại Việt Nam, khiến cho cuộc đời họ bế tắc.
Về Vụ Hành Hung
Ngày 01/08/2026, Chú X, một người tị nạn Việt Nam, chủ của shop tàu Hồng Hưng ở Sunshine, Victoria chạy tới giúp một người làm ở shop gần bên khi nghe họ đang ẩu đả với vài thiếu niên. Chú bị hành hung và chấn thương rất nghiêm trọng. Chú bị tử vong ngày 06/08/2026 trong bệnh viện.
Một trong những hoạt động nền móng lập tổ chức của VƯƠN LÊN (RISE) là điều hành các dự án được lãnh đạo bởi thanh thiếu niên, bao gồm làm việc với thanh thiếu niên có tiền án, tiền sự.
Là những người tị nạn luôn bị cảnh sát nghi ngờ vì sắc tộc, chúng tôi kêu gọi các cộng đồng chúng ta phải biết :
- Nạn cảnh sát nghi ngờ cộng đồng chúng ta vì sắc tộc
- Sự thật là các trại giam di trú được lập ra để nhắm vào người tị nạn Việt Nam và Campuchia đang đi lánh nạn
- Việc cần phải giải quyết khẩn cấp các vấn đề kinh tế – xã hội – chính trị dẫn đến việc thanh thiếu niên tham gia vào các hành vi gây hại cho bản thân và người khác.
Lý do Vì sao Thanh Thiếu niên Tham gia các Hành động có hại cho bản thân và người khác?
RISE eX-detainees (VƯƠN LÊN Cựu Giam Nhân) làm việc với rất nhiều thanh thiếu niên tị nạn có tiền án, tiền sự.
Dưới đây là những nguyên do vì sao các em thanh thiếu niên tham gia các hành động có hại cho bản thân và người khác:
- Chấn thương đa thế hệ hay chấn thương
- Bị cô lập trong xã hội và bị kì thị vì màu da và giới tính
- Nghèo túng và không nhà cửa
- Không có hoạt động và nơi lành mạnh để chơi đùa
- Môi trường gia đình không ổn định, bạo hành gia đình hay bị hạn chế các dịch vụ hỗ trợ gia đình
- Không đủ các dịch vụ hỗ trợ sức khỏe tâm tinh thần và phúc lợi miễn phí hay ít phí ở cộng đồng, ngoại trừ các tập đoàn bành trướng như Headspace, Kids Help Line, và Foundation House.
- Bị bỏ rơi trong hệ thống hỗ trợ và dịch vụ do dịch vụ lơ đãng và không làm đủ
- Cảm thấy mình không được quan tâm và lắng nghe
Một bài báo từ đài ABC gần đây cho thấy sự bỏ rơi, bỏ lơ của chính phủ đối với trẻ cơ nhỡ, cũng như sự bạo hành từ những người chăm sóc các trẻ trong hệ thống Bảo Vệ Trẻ Em dẫn tới tình trạng các em bị vướng vào các nhà bẫy, nơi mà các em bị bạo hành và ép làm những hành động nguy hại để được có chỗ ở. Nguồn: https://www.abc.net.au/news/2026-07-23/abc-investigation-exploitation-children-residential-care/106940346
Nếu trẻ em có thể đi học, và cảm thấy thỏa mãn, hài long và hạnh phúc ở nhà và ở trường, cũng như có kết nối tích cực với cộng đồng, liệu các em có muốn sử dụng ma túy, giết người, hành hung người khác, ăn cắp hay phá hoại?
Tỷ lệ Tái phạm ở Thanh Thiếu niên rất cao
Thống kê từ Viện Y tế và Phúc lợi Úc châu cho thấy hầu hết (84%) trẻ em đã bị tù giam đều phạm tội lại và trở lại tù trong vòng 12 tháng sau khi được thả ra. (Nguồn: https://www.aihw.gov.au/reports/youth-justice/young-people-returning-to-youth-justice-2023-24/contents/about)
Cộng đồng chúng ta biết rõ là cảnh sát tuần tra và trừng phạt không phải là câu trả lời để trị các hành động có hại từ trẻ em và thanh thiếu niên vì các lý do nêu trên.
Khủng hoảng Tâm Tinh Thần ở Tiểu bang Victoria
Trong khi chính phủ các cấp và chính trị gia tập trung vào tăng thêm cảnh sát tuần tra để làm bẫy kích động cảm xúc, họ lại không chịu công nhận rằng hiện tiểu bang Victoria đang ở trong một cuộc khủng hoảng tâm tinh thần ở thanh thiếu niên, đặc biệt là sau đại dịch COVID, với nhiều người bao gồm cả trẻ em và thanh thiếu niên không thể tiếp cận kiệp thời với các dịch vụ hỗ trợ và điều trị sức khỏe tâm tinh thần từ hệ thống công đến hệ thống tư. Trong đó có trường hợp Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia (Royal Children’s Hospital) cho xuất viện thiếu niên có hành động tự tử sau khi bệnh viện bóp méo bệnh lý và trường hợp thiếu niên tự tử bất chấp gia đình kêu cứu các dịch vụ. Đây là các trường hợp mà các thành viên của chúng tôi đã trải qua trong vài năm nay.
Các Dịch vụ Quan trọng bị Đóng cửa ở Victoria
Một dịch vụ y tế cộng đồng nổi bật ở Melbourne có các chi nhánh gần các tòa nhà chính phủ là cohealth đã đóng cửa dịch vụ tư vấn tâm tinh thần và nhà thuốc ở các chi nhánh Footscray, Kensington, Fitzroy và Collingwood. cohealth cũng khóa sổ và không nhận bệnh nhân mới cho dịch vụ bác sĩ gia đình (GP) trong vài năm trở lại đây.
Hội đồng Thành phố Melton (Melton City Council) cũng bỏ lơ Trung tâm Thanh Thiếu niên và Cộng đồng Taylors Hill (Taylors Hill Youth and Community Centre – THYCC), bất kể có nhu cầu từ người dân địa phương cũng như việc dân số địa phương ngày càng tăng.
Một người bà con của một thành viên ở RISE (VƯƠN LÊN) được giới thiệu cho dịch vụ Thanh Thiếu niên Melton (Melton Youth Services) chỉ để rồi phát hiện ra là không có chỗ an toàn để gặp mặt và làm việc vì THYCC đóng cửa. Đến thời điểm hiện tại, em này vẫn chưa được dịch vụ này liên hệ để theo dõi và hỗ trợ ngay cả khi em có tiền sử tự tử.
Chính phủ Victoria đã đóng cửa vĩnh viễn Đường dây Phụ huynh (Parentlline) từ tháng 10/2025 sau 25 năm hoạt động.
Chăm sóc Trong Tâm (CareInMind), đường dây tư vấn tâm tinh thần miễn phí 24/24 cho người dân vùng Tây-Bắc Melbourne đã đóng cửa vĩnh viễn từ tháng 6/2026 sau 9 năm hoạt động.
Bây giờ không thể nào giới thiệu người dân thẳng đến dịch vụ Trẻ em Hàng đầu (Child First) mà không phải qua hệ thống gác cửa Cửa Cam (Orange Door).
Bây giờ xin được vô nhà chính phủ cho các gia đình có hoàn cảnh ngặt nghèo éo le là chuyện không có khả thi.
Các chỗ ở khẩn cấp an toàn và dễ tới, đặc biệt là chỗ ở có dịch vụ hỗ trợ gần như là không thể vô được.
Nhà ở có dịch vụ hỗ trợ cho người có bệnh mãn tính như Nhà Foleys (Foleys House) ở Footscray đang bị đóng cửa, và Nhà Sumner (Sumner House) ở Fitzroy đã bị giảm dịch vụ.
Chúng tôi kêu gọi các cộng đồng chúng ta hãy tập trung vào hỗ trợ tất cả mọi người bị ảnh hưởng bởi nạn bạo hành này, cũng như các giải pháp lâu dài lấy chữa lành chấn thương làm trọng tâm để trị tận gốc các vấn đề được nêu ra ở trên.
Đoàn thể các Cựu Giam nhân ở VƯƠN LÊN (RISE eX-detainees)
Về VƯƠN LÊN Cựu Giam Nhân (RISE eX-detainees)
VƯƠN LÊN Cựu Giam Nhân (RISE eX-detainees) là tổ chức phi lợi nhuận có đăng ký được lãnh đạo và điều hành bởi Cựu Giam nhân, có trụ sở tại Naarm (Melbourne). Chúng tôi tập trung chính vào Cựu Giam nhân ở VƯƠN LÊN (RISE) để đấu tranh cho việc loại bỏ các chính sách Tị nạn tàn nhẫn của nước Úc, bao gồm cả chính sách bắt buộc giam cầm cũng như các chính sách trên thế giới có ảnh hưởng tiêu cực đối với các thành viên của chúng tôi.
Nếu quý vị cần được hỗ trợ, xin liên hệ với hội đồng thành phố địa phương của quý vị, hoặc gọi đến Đường dây Tính mạng (Lifeline) 13 11 14.